Smart charging is een van die termen die precies klinkt en dat niet is. Elk lademerk en elk backend claimt het te doen, maar het woord dekt drie echt verschillende mechanismen, en een leverancier zegt zelden welke hij bedoelt. Die vaagheid is geen toeval: "smart charging" verkoopt beter als één idee dan als drie losse features met drie losse doelen.
Haal de marketing eraf en bijna alles wat als smart charging wordt verkocht is een van drie dingen, meestal gecombineerd op dezelfde locatie: load balancing (inclusief peak shaving), laden op zonne-overschot, en prijsgestuurd laden. Ze lossen verschillende problemen op, en weten welke je echt nodig hebt verandert wat je zou moeten beoordelen.
Load balancing en peak shaving
Load balancing beantwoordt een simpele vraag: wat gebeurt er als meerdere laders een netaansluiting delen en het gebouw ook stroom nodig heeft?
Een locatie heeft een vaste capaciteit, meestal bepaald door de hoofdzekering van het gebouw of de netaansluiting. Zonder balancering trekt elke lader gewoon zoveel stroom als hij kan, en als de keukenapparatuur, klimaatinstallatie en drie auto's tegelijk trekken, loopt de locatie het risico de hoofdzekering te laten doorslaan. Load balancing verdeelt de beschikbare stroom over de actieve laadsessies in plaats van elke sessie onafhankelijk te laten trekken, en peak shaving is het specifieke geval waarbij de groep afschaalt zodra het eigen verbruik van het gebouw stijgt, zodat het totaal van de locatie onder de drempel blijft.
In de praktijk kan dit draaien op een statische limiet (een vast aantal ampère dat de groep nooit overschrijdt) of een dynamische, waarbij een live meterstand de berekening voedt en de beschikbare ruimte gedurende de dag verschuift met het eigen verbruik van het gebouw. Driefasige installaties maken dit ingewikkelder, omdat L1, L2 en L3 niet altijd gelijk trekken, dus een systeem dat alleen de totale stroom balanceert kan één fase alsnog overbelasten. Een lader die zijn balanceringssignaal verliest, door een verbindingsstoring of een meter die uitvalt, heeft een veilige terugvalwaarde nodig in plaats van standaard op volle kracht te gaan.
Laden op zonne-overschot: twee verschillende modi
Laden op zon wordt meestal als één feature verkocht, maar splitst zich in twee modi met tegengestelde afwegingen.
De eerste, soms Solar Only genoemd, laadt puur op wat de zonnepanelen van de locatie produceren boven het eigen verbruik van het gebouw. Sessies starten zodra er genoeg overschot is en pauzeren als er een wolk overtrekt of de zon ondergaat. Het is de groenste optie, maar ook de traagste en minst voorspelbare, omdat de laadsnelheid volledig afhangt van het weer.
De tweede modus, vaak Smart Solar genoemd, gebruikt eerst zonne-opwek en vult aan met het net om een minimale laadsnelheid aan te houden. Dit levert een deel van het pure-zonvoordeel in voor een sessie die daadwerkelijk op een voorspelbaar moment klaar is, wat ertoe doet als de auto 's ochtends vol moet staan, ongeacht de bewolking.
Beide modi hebben een meter nodig die zonne-opwek terugmeldt aan het systeem, niet alleen verbruik, en ze werken onafhankelijk van het merk omvormer: het systeem leest de meter, niet de panelen.
Prijsgestuurd laden
Het derde mechanisme gaat helemaal niet over capaciteit, maar over kosten. Bij een dynamisch energiecontract verandert de elektriciteitsprijs elk uur, gebaseerd op day-ahead spotprijzen van beurzen als EPEX of Nord Pool. Prijsgestuurd laden houdt een sessie vast tot de prijs onder een drempel zakt, handmatig ingesteld of automatisch gekozen op basis van de prijscurve van die dag, zodat de auto laadt tijdens de goedkoopste uren in plaats van wanneer hij toevallig is aangesloten.
Een simpelere variant werkt voor contracten met vaste hoog- en laagtarieven in plaats van live spotprijzen: definieer een venster (zeg, middernacht tot 6 uur 's ochtends) en sta alleen laden binnen dat venster toe. Minder precies dan reageren op de daadwerkelijke spotprijs, maar het heeft niets meer nodig dan weten wanneer het contract goedkoop is.
Hoe het daadwerkelijk bij de lader komt
Alle drie de mechanismen draaien op dezelfde onderliggende cyclus, en het is de moeite waard om die te begrijpen, want die verklaart zowel wat smart charging nodig heeft als waar het veilig kan falen.
Een draadloze energiemeter bij de netaansluiting of de zonne-omvormer meldt live metingen aan het cloudplatform. Het platform combineert die meting met de ingestelde limieten van de groep en de instellingen van de gebruiker, en berekent hoeveel stroom elke lader in de groep op dit moment mag trekken. Die beslissing bereikt de lader als een standaard OCPP-laadprofiel, hetzelfde mechanisme dat elke OCPP-conforme lader al begrijpt, dus er hoeft niets proprietairs op de hardware zelf te worden geïnstalleerd. Als de meterdata of de verbinding wegvalt, valt de lader terug op een vooraf ingestelde veilige waarde in plaats van te gokken, zodat een verloren signaal nooit een overbelaste zekering wordt.
Die cyclus, meten, beslissen, bijsturen, is ook waarom hier geen sturingsbedrading nodig is tussen meter en lader. De meter praat met de cloud, de cloud praat met de lader via dezelfde OCPP-verbinding die er al is. Geen controller op locatie, geen herbedrading van een bestaande installatie om de feature later toe te voegen.
Elke OCPP-lader, geen verbouwing nodig
Omdat de intelligentie in het platform zit en niet in de lader, heeft geen van deze drie mechanismen een specifiek lademerk nodig. Plugchoice draait load balancing, laden op zon en prijsgestuurd laden als een cloudlaag boven elke OCPP-compatibele lader, AC of DC, en via de OCPP-proxy kan die laag bovenop een lader komen die verbonden blijft met een bestaand facturatie- of CSMS-backend, in plaats van een volledige overstap te vereisen. Het kernplatform is gratis voor elke aangesloten lader; Smart Charging is de betaalde module erbovenop, geprijsd per lader op de prijzenpagina.
De werking is hetzelfde ongeacht welke leverancier het implementeert. Wat verschilt tussen platforms is hoeveel van de drie een product daadwerkelijk ondersteunt, hoe de meter verbindt, en of het later toevoegen nieuwe hardware betekent of gewoon een abonnement. Een volledige uitleg van hoe Plugchoice deze drie mechanismen in de praktijk draait staat op de smart charging pagina.
